شپش سر از بررسی علت تا درمان

خانهشپش سر از بررسی علت تا درمان

شپش سر

به اشتراک گذاشتن این مقاله

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در twitter

شپش سر همانند موخوره از جمله شایع‌ترین مشکلات مو است. تنها می‌تواند بر روی موی سر زنده باقی بماند و زندگی کند. این حشره با خزیدن میان سر افراد در زمانی که نزدیک هم قرار گرفته اند، پخش می‌شود. در صورتی که به وجود شپش بر روی سر خود یا فرزند خود مشکوک هستید می‌توانید با استفاده از شانه ضد شپش، شپش‌ها را شناسایی کند و با روش‌های مختلف مانع از گسترش آنها شوید.

اگر بر روی سر فردی شپش پیدا کردید، باید درمان تمامی افراد اطراف وی نیز به صورت همزمان آغاز شود، تا بدین ترتیب از آلودگی مجدد فرد جلوگیری شود. برای درمان شپش از داروهای ضد آفت، استفاده مکرر از شانه ضد شپش یا اصلاح موی سر استفاده می‌شود.

شپش چگونه منتقل میشود

شپش سر معمولا زمانی رخ می‌دهد که شپش‌های بالغ از سر یک فرد به سر فرد دیگر منتقل می‌شوند، این موضوع زمانی رخ می‌دهد که سر افراد به هم نزدیک باشد.

شپش در چه موهایی وجود دارد

بزرگسالان و کودکان به یک میزان در معرض شپش سر هستند و میزان ابتلای آنها به این مشکل ربط زیادی به نوع موی سر یا بهداشت شخصی آنها ندارد. شپش سر می‌تواند در سر افراد مختلف به راحتی زندگی کند و این موضوع به دفعات حمام یا حمام نکردن ربطی ندارد.

حتماً بخوانید: کهیر چیست و چگونه درمان می‌شود؟

مدت زمان زنده ماندن شپش خارج از سر

خوشبختانه شپش قادر به پریدن نیست، اما می‌تواند به خزیدن بر روی رشته‌های مو بپردازد. وقتی شپش‌ها از سر فرد بیرون می‌ریزند، انتقال آنها به سر جدید در موارد کمی امکان پذیر است، زیرا شپش‌ها پس از جدا شدن از سر به سرعت ضعیف می‌شوند و تنها یک تا دو روز در خارج از سر افراد قادر به زندگی هستند.

چگونه بفهمیم شپش داریم

زمانی که فرد به شپش آلوده می‌شود، خارش سر علامت بسیار رایجی است که در بیشتر موارد افراد را آزار می‌دهد. بزاق شپشکحاوی موادی است که باعث خارش پوست می‌شوند. با این وجود همه افراد آلوده به شپش احساس خارش نمی‌کنند یا ممکن است پس از مدتی سر آنها شروع به خارش کند. بنابرین بررسی منظم در افراد در معرض شپش قرار دارند، خصوصا کودکان، فارغ از وجود خارش اهمیت زیادی دارد.

علائم دیگر آلودگی به شپش سر شامل زخم‌ها یا عفونت‌های جمجمه ای است که به خاراندن محل نیش شپش ایجاد می‌شوند.

تشخیص شپش سر

تشخیص شپش سر

فرد معاینه کننده می‌تواند با انجام اقدامات زیر به بررسی وجود شپش بر روی سر افراد بپردازد:

  • فرد باید یک شانه ضد شپش تهیه کند.

  • فرد باید به شکل منظمی به شانه کردن موی فرد دیگر بپردازد و این کار را تا زمان پوشش تمامی سطوح موی فرد ادامه دهد و البته شانه کردن را از جمجمه تا نوک موی سر ادامه دهد.
  • در ادامه فرد شانه کننده متوجه خواهد شد که آیا هیچ شپشی به واسطه شانه ضد شپش جدا شده است یا خیر. این موضوع با شانه‌های معمولی، دستان و چشم‌ها به طور معمول قابل بررسی نیست.
  • بهتر است پیش از استفاده از شانه بر روی سر دیگران، آن شانه با آب ۶۰ درجه سانتی گراد شسته و یا برای چهار ساعت فریز کنید تا بدین ترتیب از انتقال آلودگی به دیگران جلوگیری نمایید.

موی خیس یا خشک

بررسی شپش بر روی موی خیس یا خشک قابل انجام است، با این وجود توصیه می‌شود موی فرد پیش از بررسی خیس و با نرم کننده شسته شود. شپش بدین ترتیب به راحتی بیشتری به شانه ضد شپش گیر می‌کند و از سر فرد جدا می‌شود.

بررسی شپش سر در موهای خیس

  • برای انجام این کار بهتر است یک حوله سفید بر روی شانه‌های فرد قرار داده شود و پس از آن شانه زدن موی فرد آغاز شود. پس از این فرد بررسی کننده می‌تواند بر روی حوله و شانه به دنبال شواهد وجود شپش سر باشد. شپش‌ها موجودات کوچکی هستند و استفاده از ذره بین می‌تواند به فرد معاینه کننده کمک کند.
  • بهتر است فرد بررسی کننده شانه را به طور منظم بر روی کاغذ تمیز کند تا قادر به تشخیص شپش باشد. شپش معمولا در چند دقیقه خشک می‌شود و شما می‌توانید حرکت آنها را به راحتی مشاهده کنید.

بررسی شپش سر در موهای خشک

  • بعضی افراد ترجیح می‌دهند بررسی شپش را بر روی موی خشک انجام دهند. شپش بر روی موی خشک با راحتی بیشتری جابجا می‌شود و دیدن آنها برای افراد ساده تر خواهد بود، خصوصا اگر تعداد زیادی بر روی سر فرد وجود داشته باشند. با این وجود، شانه کردن موی خشک کارآمدی کمتری دارد و شپش‌ها می‌توانند از شانه جدا شده و به روی موی فرد سقوط کنند.
  • فردی که برای شپش مورد بررسی قرار گرفته است باید بر روی یک صفحه سفید خم شود و شانه زدن از سمت جمجمه به سمت صفحه انجام گیرد.

چگونه بفهمیم رشک داریم

شانه زدن سر می‌تواند به یافتن تخم‌های شپش کمک کند. این تخم‌ها معمولا چنان خوب به رشته‌های مو متصل می‌شوند که در زمان شانه زدن موجب شکستن رشته‌های چسبیده به تخم‌ها می‌شوند. پیدا کردن تخم شپش به تنهایی نمی‌تواند نشان دهنده آلودگی موی سر افراد به شپش باشد، زیرا این تخم‌ها ممکن است باز شده باشند یا مرده باشند.

برای این که مطمئن شویم یک فرد به شپش آلوده است، باید شپش زنده را بر روی سر وی مشاهده کنیم. محل قرار گیری تخم شپش بر روی رشته‌های مو می‌تواند به تعیین زمان آلودگی فرد به شپش کمک کند. از آن جایی که شپش‌ها معمولا در نزدیکی جمجمه تخم گذاری می‌کنند و مو معمولا یک سانتی متر در ماه رشد می‌کند، تخم‌های نزدیک به جمجمه معمولا دیرتر از تخم‌های بالاتر از جمجمه گذاشته شده اند.

انواع شپش موی سر

انواع شپش موی سر

شپش سر می‌تواند سفید، قهوه ای یا سیاه باشد. بعضی از انواع شپش نیمه شفاف هستند و در صورتی که به تازگی تغذیه کرده باشند، قرمز رنگ خواهند بود. 

اندازه شپش بالغ

اندازه شپش سر بالغ معمولا به دو تا سه میلی متر می‌رسد. پای شپش‌ها معمولا پنجه دارد، تا بدین ترتیب شپش‌ها به سادگی قادر به چسبیدن و جابجایی بر روی مو باشند.

اندازه شپش نوزاد

شپش‌های نابالغ نیز کاملا شبیه انواع بالغ هستند اما رنگ روشن تری دارند و ابعاد آنها نیز کوچکتر است. شپش‌های نابالغ کوچک حداقل یک میلی متر هستند.

رشک چگونه است

رشک (تخم شپش سر)

ابعاد تخم شپش (رشک) معمولا به صورت ۰.۳ در ۰.۸ میلی متر است و به خوبی به رشته‌های مو چسبیده هستند. این تخم‌ها معمولا ظاهری زرد رنگ دارند و پیش از باز شدن نیمه شفاف هستند و پس از باز شدن به رنگ سفید کاغذی در می‌آیند. هر تخم دریچه ای دارد که در زمان باز شدن جدا می‌شود.

راه تشخیص رشک مرده از زنده

رشک های باز شده معمولا بدون دریچه هستند و رنگ سفید خالص تری دارند. تخم‌هایی که به وسیله مواد آفت کش از بین رفته اند دریچه خود را حفظ می‌کنند و معمولا با خشک شدن محتویات خود به رنگ قهوه در می‌آیند. ابعاد تخم‌ها به اندازه ای بزرگ است که افراد می‌توانند بدون ابزار نیز آنها را مشاهده کنند، با این وجود افراد با استفاده از ذره بین قادر به تعیین جزئیات تخم‌ها خواهند بود. هر دو دسته تخم‌های مرده یا زنده می‌توانند به رشته‌های مو بچسبند و وجود این تخم‌ها بر روی سر خطری برای فرد ایجاد نمی‌کند.

چه زمانی بررسی وجود شپش اهمیت دارد؟

توصیه می‌شود خانواده‌های پرجمعیت به بررسی ماهیانه همه افراد با کمک شانه‌های ضد شپش بپردازند.

شپش سر را چگونه از بین ببریم

شپش سر می‌تواند با کمک داروهای ضد حشرات، شانه زدن یا اصلاح موی سر به ابعاد کمتر از نیم سانتی متر، از بین برود. تمامی افراد مبتلا به شپش سر باید در سریع ترین زمان ممکن با یکی از روش‌های زیر برای حداقل کردن خطر آلودگی دیگران درمان شوند. اگر افراد خانواده یا حلقه آشنایان به شپش آلوده شده اند، آنها نیز باید به طور همزمان درمان شوند تا از آلودگی افراد دیگر و یا آلودگی مجدد افراد درمان شده جلوگیری شود.

استفاده از شانه ضد شپش

استفاده از شانه ضد شپش

شانه ضد شپش می‌تواند برای مبارزه با شپش سر استفاده شود. این روش توسط افراد زیادی استفاده نمی‌شود، زیرا به صرف زمان زیادی نیاز دارد. شانه کردن موهای خیس به صورت منظم و کامل در هر روز باید برای دوازده تا چهارده روز ادامه پیدا کند. بهتر است موها به صورت هفتگی و برای سه هفته بعد از پایان درمان بررسی شوند.

اصلاح موی سر

شپش سر نمی‌تواند بر روی موهای کوتاه تر از نیم سانتی متر زنده بماند. اصلاح موی سر درمان مطلوب کسانی محسوب می‌شود که بتوانند موی کوتاه را برای دوره ای تحمل کنند. لطفا به یاد داشته باشید که شپش می‌تواند پس از اصلاح بر روی باقی مانده‌های مو جابجا شود.

بعضی از شپش‌ها تلاش می‌کنند بر روی موی اصلاح شده نیز باقی بمانند، برای رفع کامل مشکل بهتر است پس از اصلاح موی سر از شانه ضد شپش برای پایان دادن کار استفاده شود.

شپش زدایی اشیاء

ممکن است شپش به وسیله شانه‌ها یا برس‌ها منتقل شود و این ابزارها باید شسته یا فریز شوند تا از پخش این آلودگی‌ها جلوگیری شود. بهتر است شانه‌ها و برس‌ها را در دمای منفی بیست درجه و برای حداقل چهار ساعت فریز کنید یا آنها را به وسیله آب شصت درجه شستشو دهید.

چگونه بفهمیم شپش از بین رفته

پس از انجام اقدامات درمانی، موی سر فرد آلوده شده باید به صورت هفتگی و به مدت سه هفته بررسی شود تا از حذف شپش‌های سر اطمینان حاصل شود.

دکتر نابت تاجمیر ریاحی متخصص پوست و مو

آیا این نوشته را دوست داشتید؟

2

مقالات مرتبط

جوش آرنج
بیماری های پوستی

بررسی علت جوش آرنج و درمان آن

جوش آرنج ، با اینکه آزاردهنده و ناراحت‌کننده است، احتمالاً موضوع نگران‌کننده‌ای نیست. به احتمال زیاد این جوش تنها یک آکنه ساده است. علت جوش

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

سوال خود را در اینجا ثبت کنید و از سیستم کد رهگیری دریافت نمائید. پاسخ شما حداکثر تا 72 ساعت آینده از طریق  ایمیل به شما اطلاع داده خواهد شد حتما ایمیل خود را با دقت وارد کنید

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال قبلی ، کد رهگیری خود که از طریق ای میل برای شما ارسال شده را در این قسمت وارد کنید تا پاسخ دکتر را مشاهده فرمائید
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر طاهره سه شنبه ۱۰ تیر ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر

    لطفا راهنمایی بفرمایید چگونه شپش را از شوره سر تشخیص دهیم؟

    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر ریاحی سه شنبه ۱۰ تیر ۹۹( 1 ماه پیش)

      با سلام.برای تشخیص شوره از شپش اصولی وجود دارد مثلا اینکه پوسته های شپش سست تر و شپش چسبیده ترند ولی واقعا یک معاینه همه جانبه لازم است .
      واقعا استفاده آزمایشی از سرکه و درمان های خانگی می تواند مساله ساده که پس از تشخیص قابل حل است را پیچیده کند.
      در صورت تمایل برای ویزیت نام خود را به 09339090455 ارسال نمایید.

  • تصویر کاربر ماریا چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    خسته نباشید

    بنده مدتی شپش سر داشتم، مراجعه کردم به پزشک و بعد گذشت یکی دو ماه خیلی بهتر شده ولی مطمئن نیستم که کل شپش‌های سرم از بین رفته باشه. باید چی کار کنم تا مطمئن شم؟

    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر ریاحی چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۹( 2 ماه پیش)

      با سلام خدمت شما.
      معیار تشخیص شپش معاینه بالینی هست و هیچ تست آزمایشگاهی در این باره وجود ندارد.در واقع به پزشک متخصص پوست می توانید در این باره اطمینان به دست آورید.در کل مبتلایان به شپش سر بهتر از جهت اطمینان از نبود شپش و رفع شدن آن مراجعه مجدد داشته باشند و واقعا تست آزمایشگاهی برای این مورد وجود ندارد که البته این نکته خودش یک علت بیولوژیک دارد که خارج از حوصله پرسش شماست.

درحال دریافت اطلاعات
زنبیل خرید
پرسش از دکتر